Δευτέρα 9 Οκτωβρίου 2017

Οπτικός εγγραματισμός με τον Wassily Kandinsky

Η σύγχρονη εποχή κατακλύζεται από εικόνες που βομβαρδίζουν τον ανθρώπινο εγκέφαλο με αστρονομική ταχύτητα. Ο μεγαλύτερος όγκος των πληροφοριών σήμερα μεταφέρεται μέσω εικόνων κι είναι πλέον κοινή διαπίστωση ότι ως εργαλείο δημόσιας επικοινωνίας, η εικόνα έχει υποσκελίσει τον λόγο. Επομένως, επιβάλλεται πλέον ο οπτικός εγγραμματισμός να αποτελεί έναν από τους κεντρικούς στόχους της εκπαίδευσης ώστε να μπορέσουν τα παιδιά να σταθούν απέναντι στις οπτικές προκλήσεις της εποχής με καθαρή ματιά & κριτική σκέψη και να μπορούν όχι μόνον να αποκρυπτογραφούν τις οπτικές πληροφορίες ως καταναλωτές-χρήστες εικόνων αλλά και να βρεθούν στη θέση του δημιουργού-παραγωγού οπτικών εννοιών & μηνυμάτων για να μετέχουν ισότιμα στην επικοινωνιακή δραστηριότητα του μέλλοντος.
Αρχικά λοιπόν δίνουμε στα παιδιά την ευκαιρία να παρατηρήσουν με την ησυχία τους μία εικόνα, ένα έργο τέχνης εν προκειμένω & χωρίς βιασύνη να εκφράσουν αυθόρμητα τις πρώτες τους εντυπώσεις από αυτό. Έχει μεγάλο ενδιαφέρον η εμφάνιση πολλών διαφορετικών ιδεών καθώς και τα ίδια τα παιδιά διαπιστώνουν με έκπληξη ότι ο καθένας τους βλέπει τελείως διαφορετικά πράγματα στην ίδια εικόνα... Τα έργα του Kandinsky με την απλότητα των μορφών & την αρμονία των χρωμάτων τους, δίνουν τη δυνατότητα πολλαπλών ερμηνειών & εξάπτουν τη φαντασία των παιδιών που με το φρέσκο τους βλέμμα διακρίνουν σε αυτά στοιχεία σχεδόν αόρατα στο κορεσμένο ενήλικο μάτι. Απολαύστε λοιπόν τις σκέψεις των νηπίων για τους πίνακες που ακολουθούν ή αν θέλετε να συμμετάσχετε στο παιγνίδι μας, αφιερώστε λίγα λεπτά από το χρόνο σας & σκεφθείτε τι παρατηρείτε εσείς στον κάθε πίνακα...


Βλέπω...
αεροπλάνο (Ιωάννα)
μπάλλες (Μιχάλης Δ.)
αυτό που βγαίνει αέρας (αναπνευστήρας) (Εμμανουέλα)
σκοινιά (Κωνσταντίνος Χ.)
ουράνιο τόξο & δύο παράθυρα (Μαρία)
ρόδα ποδηλάτου ή μηχανή αυτοκινήτου (Γιάννης)
ξυλάκια, από αυτά που παίζουν τύμπανο ή τοίχο (Ιάκωβος)
διαστημόπλοιο (Άννα)
ρόδα & κάτι που είναι μυτερό και σπάει τη ρόδα (Μαρίνα)
διακόπτης (Ταξιάρχης)
ρόδα (Μιχάλης Ν.)
παράθυρο (Αντρέας)



Βλέπω...
πλανήτη & σκούπα (απλή, όχι ηλεκτρική) (Ιάκωβος)
σπαθί & βιολί (Μαρία)
σα διαστημόπλοιο στο φεγγάρι & τοξότης που πάει να χτυπήσει το διαστημόπλοιο (Γιάννης)
σαν κιθάρα ή παιγνίδια που πέφτουν ή σπίτι & φεγγάρι (Εμμανουέλα)
χαρταετός (Έλενα)
σπαθί (Μιχάλης Δ.)
πλοίο & μάτι (Ιωάννα)
κύκλους που φτιάχνουν ένα τρένο (Κωνσταντίνος Τ.)
διαστημόπλοιο που σπάει (Μιχάλης Ν.)
κοφτερά δόντια (Αντρέας)
μεγάλη μπάλλα & μυτερό γιαταγάνι (Άννα)
βάρκα (Ανδριάνα)
τεράστιο γύρω-γύρω όλοι (Τζεβρή)
τρίγωνο (Κωνσταντίνος Χ.)



Βλέπω...
σαν πιάτο, σαν πρωινό φεγγάρι, σα φεγγάρι από νύχτα, σα φορτιστή (Εμμανουέλα)
φεγγάρι νύχτας (Μιχάλης Δ.)
αυτά που γυρίζουν γύρω από τον ήλιο (πλανήτες), φεγγάρι που θέλει να γίνει ήλιος και ρουφάει τους κύκλους που είναι τα φωτεινά του, σα μια τρύπα που πάει να τα ρουφήξει (Γιάννης)
ένα κλειστό παράθυρο (Ιάκωβος)
ένα διαστημόπλοιο (Αντρέας)
μάτι (Αντωνία)
κυκλογραφία (Μαρία)
το πράσινο είναι σα CD, σα ρουφήχτρα (Κωνσταντίνος Χ.)
μάτι μεγάλο (Άννα)
πουλί με μπλε κύκλο (Κωνσταντίνος Τ.)
μωβ σα διαστημόπλοιο (Ιωάννα)
σαν κύκλος (Αθηνά)
παλιό διαστημόπλοιο με χαλιά (Μιχάλης Ν.)
σα σιφώνι (Χρήστος)


Βλέπω...
πολλούς κύκλους (Μαρίνα)
κυκλάκια & τριγωνάκια (Ιωάννα)
κυκλάκια (Μιχάλης Δ.)
χαλί (Εμμανουέλα, Έλενα, Ιωάννα & Γιάννης)
ουράνιο τόξο (Μαρία)
παλιά κυκλάκια (Μιχάλης Ν.)
μακριά γραμμή (Άννα)

Παρασκευή 6 Οκτωβρίου 2017

Ο δράκος και η πριγκίπισσα Χρυσάνθη

Ένα δραματοποιημένο κινητικό παιγνίδι δοκιμάσαμε τη δεύτερη εβδομάδα του σχολείου με κεντρικό στόχο την ακολούθηση πολλαπλών οδηγιών και την εξάσκηση στην υπομονή καθώς τα νήπια περίμεναν τη σειρά τους για να 'μεταμορφωθούν' σε πολεμιστή/πολεμίστρια & να σώσουν τη μικρή πριγκίπισσα Χρυσάνθη [το μωρό] από τη σπηλιά του δράκου, ολοκληρώνοντας μία διαδρομή-πρόκληση: 
Κλήθηκαν να διασχίσουν τη λίμνη με τους πεινασμένους κροκόδειλους ισορροπώντας στην ετοιμόρροπη γέφυρα...



Να περάσουν προσεκτικά μέσα από τη μυστική σήραγγα του δάσους για να μη τους δει ο δράκος να πλησιάζουν τη σπηλιά του...




Και τέλος, να νανουρίσουν το δράκο μ' ένα τραγουδάκι & να γράψουν ένα μαγικό σύμβολο [το αρχικό τους γράμμα] πάνω από την πόρτα της σπηλιάς ώστε ν' ανοίξει & να ελευθερώσουν την πριγκίπισσα...




Ευτυχώς η πλειοψηφία των πολεμιστών κατάφερε να σώσει τη μικρή πριγκίπισσα αλλά και τους ελάχιστους συμπολεμιστές/στριες που αιχμαλωτίστηκαν από το δράκο στην προσπάθειά τους να περάσουν τα εμπόδια [δηλ. όταν έπεσαν από τη γέφυρα στη λίμνη ή όταν κατέρρευσε η σήραγγα καθώς περνούσαν]. Μάλιστα, τα αρχικά γράμματα που 'χάραξαν' τα παιδιά πάνω από τη σπηλιά έμοιαζαν αρκετά με γράμματα & λιγότερο με σύμβολα...
Παρά τους παιδαγωγικούς στόχους που υπηρετούσε το συγκεκριμένο παιγνίδι, τα νήπια το διασκέδασαν πολύ και πραγματικά απόλαυσαν τις προκλήσεις αλλά και την ανάληψη του ρόλου του πολεμιστή-υπερασπιστή της πριγκίπισσας. 
Επομένως θ' ακολουθήσουν πολλά ακόμη παρόμοια παιγνίδια.

Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου 2017

Το κόκκινο δωμάτιο του Matisse

Στην πρώτη μας προσπάθεια ενεργητικής παρατήρησης επιλέξαμε τον διάσημο πίνακα του Henry Matisse "Το κόκκινο δωμάτιο" κι εφαρμόσαμε τη ρουτίνα σκέψης "Looking ten times two" που προτείνει η ομάδα Project Zero  του Πανεπιστημίου Harvard προκειμένου να δοθεί στα παιδιά η ευκαιρία να εστιάσουν στις λεπτομέρειες του έργου και να εντοπίσουν στοιχεία που δε γίνονται αντιληπτά με την πρώτη ματιά. Υπήρχαν 16 παιδιά παρόντα και η πλειοψηφία συμμετείχε με μεγάλο ενδιαφέρον στην πρόκληση να βρουν & να ονομάσουν 24 πράγματα που βλέπουν στον πίνακα, τα μισά σε κανονικό μέγεθος και τ' άλλα με τη βοήθεια του zoom. 


Στο κανονικό μέγεθος τα παιδιά εντόπισαν 
μία καρέκλα [Κων/νος Χ.]
λουλούδια [Έλενα]
δέντρα [Μαρία]
έναν άνθρωπο [Εμμανουέλα]
φαγητά [Μιχάλης Δ.]
ένα σπίτι [Ιάκωβος]
ένα τραπέζι [Άννα]
ένα δωμάτιο [Κων/νος Χ.]
λιοντάρια [Αντρέας]
πεταλούσες [Ιωάννα]
κατσαρόλες [Κων/νος Τ.]
το μαλλί (της κυρίας) [Κων/νος Χ.]
μανιτάρια [Κων/νος Τ.]

Όταν οι ιδέες άρχισαν να στερεύουν, μεγεθύναμε την εικόνα και τα παιδιά εντόπισαν ευκολότερα
μήλα [Έλενα]
αχλάδια [Κων/νος Χ.]
ένα ραδιόφωνο [Κων/νος Τ.]
ένα τραπεζομάντηλο [Ιάκωβος]
χυμούς [Ιωάννα]
ένα λεμόνι [Άννα]
μία ντομάτα [Μιχάλης Δ.]
πλακάκια [Μαρία]
φρούτα [Μιχάλης Ν.]
μία σκάλα [Ιάκωβος]
έναα καλώδιο [Κων/νος Τ.]
ένα φάρμακο [Έλενα]

Στη συνέχεια τα παιδιά κλήθηκαν να κάνουν μία δική τους ζωγραφιά εμπνευσμένα από το αγαπημένο τους χρώμα & να δώσουν έναν τίτλο στο έργο τους.
















Δευτέρα 25 Σεπτεμβρίου 2017

Ο εαυτός μου - Η εικόνα μου

Η πρώτη θεματική ενότητα που επεξεργαζόμαστε φέτος ονομάζεται "Εγώ κι οι άλλοι" & αφορά βέβαια στην γνωριμία με τον εαυτό μας ώστε να μπορέσουμε να οικοδομήσουμε θετικές σχέσεις με την ομάδα ομηλίκων. Τις πρώτες μέρες λοιπόν παίζουμε πολλά παιγνίδια γνωριμίας όπου παρουσιάζουμε τον εαυτό μας, τις προτιμήσεις μας, τα δυνατά σημεία και τις αδυναμίες μας, τη διαφορετικότητά μας και τα μοναδικά μας χαρακτηριστικά. 
Μία σημαντική άσκηση είναι η απεικόνιση του εαυτού μας, όχι μόνον εικαστικά, το οποίο υπάγεται στους περιορισμούς της αναπτυσσόμενης λεπτής κινητικότητας αλλά και σχηματικά ώστε να καταστεί σαφής η ικανότητα που έχει κάθε παιδί ν' αντιληφθεί και να συνθέσει αποτελεσματικά την εικόνα του εαυτού του. Στα παιδιά δόθηκαν σχήματα & τους ζητήθηκε να φτιάξουν με αυτα ένα ανθρωπάκι με τα δικά τους χαρακτηριστικά.
Οι πρώτες μας προσπάθειες είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντικές για την πλειοψηφία των μικρών μαθητών.



















Επίσης έχουμε παίξει αρκετά παιγνίδια με τα ονόματά μας και τα βλέπουμε διαρκώς μπροστά μας για να εξοικειωθούμε με την εικόνα τους... Στην παρακάτω εργασία, τα παιδιά επέλεξαν το όνομά τους μέσα στην 'ονοματοσαλάτα', το κόλλησαν στο χαρτόνι κι ύστερα κόλλησαν από κάτω αυτοκόλλητα γράμματα για να συνθέσουν σωστά τη λέξη. Τέλος ενθαρρύνθηκαν να (αντι)γράψουν και με δικά τους γραμματάκια, όσο μπορούν, το όνομά τους. Κάποιοι μεγάλοι τα κατάφεραν πολύ καλά και ολομόναχοι, κάποιοι άλλοι προσπάθησαν μόνοι τους και είναι αξιέπαινοι ενώ μερικοί ζήτησαν βοήθεια από συμμαθητές τους, οι οποίοι μέσα στο ζήλο τους να βοηθήσουν κατέληξαν να κάνουν εκείνοι την εργασία... Αρχή είναι όμως ακόμη & μάλιστα πολλά υποσχόμενη!