Κυριακή 10 Απριλίου 2016

4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κεντρικής Μακεδονίας


 Το Συνέδριο ολοκλήρωσε σήμερα με μεγάλη επιτυχία τις εργασίες του. Εκπαιδευτικοί όλων των κλάδων συναντήθηκαν στη Θεσσαλονίκη για να ενημερωθούν για τους σύγχρονους τρόπους αξιοποίησης των Τεχνολογιών της Πληροφορίας & της Επικοινωνίας [ΤΠΕ] στη διδακτική πράξη.
Ο κλάδος των νηπιαγωγών έδωσε, όπως πάντα, δυναμικό παρόν παρακολουθώντας τις εισηγήσεις με αμείωτο ενδιαφέρον. 

Αναλυτικά εδώ
Έγκριτη επιστημονική επιτροπή αξιολόγησε έναν μεγάλο αριθμό εργασιών που υποβλήθηκαν προς κρίση κι επέλεξαν τις εισηγήσεις που θα παρουσιάζονταν στο συνέδριο. Όλες οι παρουσιάσεις του συνεδρίου θα συμπεριληφθούν στους 3 τόμους πρακτικών που θα δημοσιευθούν σύντομα και θα τεθούν στη διάθεση της εκπαιδευτικής κοινότητας.


Ήταν μεγάλη χαρά κι εξαιρετική τιμή για μένα και την εκλεκτή συνάδελφο Αντωνία Δάγλα να επιλεγεί η εργασία μας "Artful Thinking: μια διδακτική προσέγγιση για την αξιοποίηση των ΤΠΕ στο νηπιαγωγείο" & να προσκληθούμε να την παρουσιάσουμε στο Συνέδριο. Η επικοινωνία με τις συναδέλφους της Βορείου Ελλάδος, η ανταλλαγή απόψεων, γνώσεων και διδακτικών εμπειριών ήταν ευεργετική κι επιστρέφουμε στη βάση μας γεμάτες νέες ιδέες κι ενθουσιασμό για τη συνέχεια του διδακτικού μας έργου. 

Η συνάδελφος Αντωνία Δάγλα υπηρετεί στο 23ο Ν/Γ Νίκαιας και διατηρεί το ιστολόγιο Τα μαγικά ταξίδια του νηπιαγωγείου μας. Η συνεργασία μας μετρά ήδη αρκετά χρόνια κι αποτελεί πάντοτε πηγή μεγάλης έμπνευσης.

Τετάρτη 6 Απριλίου 2016

Η Αμυγδαλιά παντρεύεται...

Σε παλαιότερη ανάρτηση που αφορούσε την ενασχόλησή μας με την αμυγδαλιά, είχαμε υποσχεθεί να σας παρουσιάσουμε το παραμύθι που δημιουργήσαμε με αφετηρία τα ποιήματα που είναι αφιερωμένα σε αυτό το όμορφο δέντρο.  Μας πήρε λίγο καιρό να το δημοσιεύσουμε αλλά είναι πλέον μεγάλη μας χαρά να σας το παρουσιάσουμε εδώ.
Μπορείτε να διαβάσετε την ιστορία ως ψηφιακό βιβλίο
Ενώ συνήθως τα παραμύθια μας δημιουργούνται με μία τεχνική αλληλουχίας, όπου ένα ερέθισμα μας δίνει την έναρξη κι ο κάθε μαθητής συμπληρώνει την ιδέα που εξέφρασε ο προηγούμενος [και το τελικό αποτέλεσμα δεν έχει καμία λεκτική παρέμβαση της νηπιαγωγού]  στο συγκεκριμένο παραμύθι εργαστήκαμε διαφορετικά: Η νηπιαγωγός διάβαζε ένα ποίημα και τα νήπια καλούνταν με κλειστά μάτια να ταξιδέψουν νοερά μαζί με το ποίημα και στο τέλος να εκφράσουν τις σκέψεις τους... Ο λόγος δινόταν σε όλα τα παιδιά που επιθυμούσαν να συμμετάσχουν κι οι ιδέες καταγράφονταν. Στο τέλος και του τέταρτου ποιήματος, η νηπιαγωγός διάβασε στα παιδιά όσα είχαν καταγραφεί & τα νήπια σχολίασαν ότι είναι σαν μια παράξενη ιστορία κι εξέφρασαν την επιθυμία να την  κάνουμε βιβλίο όπως και τις άλλες. Επόμενως, η νηπιαγωγός χρειάστηκε να παρέμβει ελαφρώς αλλάζοντας τη σειρά έκφρασης των ιδεών, συμπτύσσοντας παρεμφερή στοιχεία & συνδέοντας τμήματα που ήταν αρκετά διαφορετικά προκειμένου όλες οι ιδέες να αξιοποιηθούν κι η ιστορία να έχει κάπως λογική συνέχεια...
Ακολουθούν οι σκέψεις των παιδιών όπως πρωτοειπώθηκαν & καταγράφηκαν:
Ποιήμα 1:
- Σκέφτηκα μια χώρα που ονομάζεται Μυγδαλιά κι εκεί υπάρχουν πολλές αμυγδαλιές και κάνουν τα λουλούδια τους. [Νικολέτα]
- Ήταν πολλές οι αμυγδαλιές αλλά το χειμώνα μαραινόντουσαν & ξανάνθιζαν τον επόμενο χειμώνα. [Στεφανία]
- Είχε πολλά πουλάκια που πετούσαν στον ουρανό. [Φένια]
- Είχε πολλά χωράφια με αμυγδαλιές που έκαναν αμύγδαλα. [Άγγελος]
- Πελαργοί κι αετοί χορεύανε μαζί. [Μαρία]
- Η αμυγδαλιά είχε λουλούδια. [Νίκος]
- Η μυγδαλιά ντύθηκε νύφη σ' ένα παραμύθι. [Μελπομένη]
- Η αμυγδαλίτσα έβλεπε παπάκια. [Φαίη]
- Σκέφτηκα ότι ταξίδεψα στη χώρα της αμυγδαλιάς & γίναμε φίλες. [Μαγδαληνή]
- Σ' ένα δάσος είχε πολλές αμυγδαλιές με φύλλα που μεγάλωναν κι αμύγδαλα. [Νεκτάριος]
- Σε μια χώρα είχε πολλές αμυγδαλιές με αμύγδαλα κι ήρθαν πολλά πουλάκια. [Έβελιν]
- Η μυγδαλιά βρήκε ένα παπάκι. [Θεώνη]
- Σ' αυτή τη χώρα με τις μυγδαλιές, όταν πέφτανε τα μύγδαλα, τα πιάνανε τα παιδάκια. [Νίκη]
- Σκέφτηκα μια χώρα, την Αμερική, με πολλές αμυγδαλιές και πολλά αμύγδαλα. [Άκης]
Ποίημα 2:
- Σκέφτηκα ότι παντρεύεται η Αμυγδαλιά και στα σχοινιά είχε παπλώματα και πάνω στα παπλώματα τα παιδιά έβαζαν λουλούδια κι όταν τα λουλούδια έπεφταν, τα πιάνανε. [Μαγδαληνή]
- Η Μυγδαλίτσα έδινε στα πουλάκια να φάνε & γύριζαν στις φωλίτσες τους & το έλεγαν. Κι όταν ήρθε η άνοιξη, η Μυγδαλίτσα πήρε το καλάθι της & μάζεψε λουλούδια. [Φαίη]
- Τα λουλούδια που μάζεψε ήταν χρωματιστά. [Ξενοφών]
- Σκέφτηκα τη χώρα του Βοριά, κι εκείνος πήγε στη Μυγδαλιά και την είδε. [Μαρία]
- Σκέφτηκα τη Νεραϊδοχώρα, που η μυγδαλιά γνώρισε νεράιδες. [Φένια]
- Μια μέρα ο Βοράς πήγε στη χώρα της Μυγδαλιάς και της ζήτησε να παντρευτούν κι είπε "Ναι". [Άγγελος]
- Για το γάμο μαζεύτηκαν όλες οι μυγδαλιές εκτός από τον παππού της νύφης. [Στεφανία]
- Μετά το γάμο η Μυγδαλίτσα πήγε σπίτι της και κοιμήθηκε και μετά πήγε σε μια χώρα, την Αυστραλία. [Νικολέτα]
Ποίημα 3:
- Κοιμήθηκε η μικρή μυγδαλίτσα με πυζάμες & το πρωί πήγε σχολείο να μάθει πολλά γράμματα. Την πήρε η μαμά της από το σχολείο, την έκανε μπάνιο, έπαιξε και ζωγράφισε. [Φαίη]
- Είπαν στη μυγδαλιά τ' αποκριάτικα κάλαντα. [Νίκη]
- Σκέφτηκα ότι έγινα γοργόνα στη θάλασσα κι έκανα τα δελφίνια ζωάκια μου. [Μαγδαληνή]
- Ποτίζαμε τα λουλούδια της μυγδαλιάς με τη μαμά μου. [Νίκος]
- Σκέφτηκα το βυθό της θάλασσας... κι είδα ψάρια & φάλαινες & καρχαρίες & δελφίνια & κοράλια & φαντάστηκα ότι είμαι γοργόνα. [Νικολέτα]
Ποίημα 4:
-Όταν βάζαμε νερό στα λουλουδάκια & γίνανε μεγάλα, η μυγδαλούλα ήταν χαρούμενη [Νίκος]
- "Θα στολίσω τα μαλλιά μου" [Στεφανία]
- Η μυγδαλίτσα έμεινε σπίτι μια μέρα και περίμενε το μπαμπά της να έρθει. Η μαμά της της έβαλε κοκκαλάκι & περιμένανε... Όταν ο μπαμπάς της χτύπησε το κουδούνι, η μυγδαλιά το ήξερε ότι ήταν ο μπαμπάς της! [Φαίη]
- Αμυγδαλιά μου εσύ γλυκιά, που ανθίζεις με χαρά, γιατί βιάζεσαι πολύ, γιατί είσαι σαν παιδί; [Νικολέτα]

Οφείλουμε εδώ ν' αναφέρουμε ότι σε όλα τα παιδιά δόθηκε ο χρόνος να εκφράσουν τη σκέψη τους & να πουν στην ολομέλεια που ταξίδεψε ο νους τους ακούγοντας τα ποιήματα, κάποια όμως δε θέλησαν να πουν κάτι... Ακόμα κι όταν δε σήκωναν χέρι, τους δόθηκε η ευκαιρία διακριτικά αλλά δεν τους ασκήθηκε πίεση αφού η έμπνευση δεν μπορεί να έρθει με το ζόρι. Τα περισσότερα παιδιά κινητοποιούνται από την ευχαρίστηση που τους δίνουν οι δραστηριότητες σκέψης & δημιουργίας κι επιβραβεύονται από τη χαρά που τους δίνει να γίνεται η σκέψη τους ορατή χάρη στην καταγραφή: Πάντα καμαρώνουν όταν ακούν ακριβώς αυτό που είχαν πει πριν αρκετή ώρα & το θυμούνται επί λέξη! Οπότε όταν κάποιο νήπιο απαντά "Δεν ξέρω", του αφήνουμε χρόνο να σκεφτεί χωρίς να το φέρνουμε σε δύσκολη θέση π.χ. "Ίσως σκεφτείς κάτι για το άλλο ποίημα... όταν είσαι έτοιμος/η, μπορείς να σηκώσεις το χέρι σου". Βέβαια, καθώς ο χρόνος συγκέντρωσης των πεντάχρονων είναι περιορισμένος, όσο προχωρούσαμε στα ποιήματα τόσο λιγότερες συμμετοχές είχαμε, αλλά και πάλι τα νήπια τα κατάφεραν πολύ καλά, δεδομένης της αυξημένης δυσκολίας της δραστηριότητας αυτής. 
Στην εικονογράφηση του παραμυθιού, που έγινε την επόμενη μέρα συμμετείχαν όμως όλα τα παιδιά [που ήταν παρόντα] και μάλιστα με πολλή χαρά. Επομένως δικαίως φέρει ολόκληρη η ομάδα τον 'τίτλο' του δημιουργού αυτού του παραμυθιού.

Σάββατο 26 Μαρτίου 2016

Το ποίημα του κρυφού σχολειού...

"Το Κρυφό Σχολειό" [Νικ. Γύζης 1885-1886]
Ο εορτασμός της Εθνικής επετείου του 1821 έγινε την Πέμπτη το πρωί, βρήκαμε όμως την ευκαιρία τις προηγούμενες μέρες ν' ανακαλύψουμε από την αρχή ένα πασίγνωστο παραδοσιακό ποίημα που συνοδεύει τα παιδιά από πολύ μικρή ηλικία. Αναρωτηθήκαμε για ποιο λόγο τα παιδιά να πηγαίνουν σχολείο υπό το φως του φεγγαριού και συγκρίναμε τα λόγια του ποιήματος με τις δικές μας μαθητικές εμπειρίες... Με σημαντική ενίσχυση το οπτικό ερέθισμα που μας πρόσφερε ο γνωστός πίνακας του Νικολάου Γύζη , ξεκίνησε η συζήτηση για το Κρυφό Σχολειό και την επαίσχυντη προσπάθεια της Τουρκοκρατίας να στερήσει από τα Ελληνόπουλα την πνευματική ανάταση που προσφέρει η Γνώση, με απώτερο σκοπό την αιώνια σκλαβιά του Γένους μας.  Η συζήτηση στην τάξη βέβαια ήταν πολύ απλούστερη λεξιλογικά αλλά όλα τα νήπια κατάλαβαν με σαφήνεια πόσο καταστρεπτικό ήταν για το λαό μας να μην μπορεί να πηγαίνει σχολείο. Πολλά παιδιά μάλιστα παρατήρησαν ότι "δεν ήταν σωστό να μην υπάρχουν σχολεία" ή ότι "οι Τούρκοι ήταν κακοί που δεν μας άφηναν να πάμε σχολείο" ή ότι "εμείς στο σχολείο μαθαίνουμε πολλά πράγματα και περνάμε ωραία" κι "όλοι θα έπρεπε να μπορούν να πηγαίνουν στο σχολείο"... Χάρη στην εκλεκτή συνάδελφο Σοφία Μανοπούλου του 9ου Ν/Γ Περάματος μάθαμε και τη δεύτερη στροφή του ποιήματος αυτού και μπορέσαμε να δούμε πιο ολοκληρωμένα την σύνδεση Γνώσης & Αγώνα για την Ελευθερία. Μάλιστα τα ίδια τα παιδιά κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο αναφερόμενος στη δεύτερη στροφή του ποιήματος αετός δεν μπορεί στ' αλήθεια να ήταν ένα ζώο αλλά μάλλον οι Έλληνες που πολεμούσαν τους Τούρκους δυνατοί σαν αετοί... Μία πραγματικά εκπληκτική κατανόηση της παρομοίωσης από πεντάχρονα παιδιά!
Το ποίημα:
Φεγγαράκι μου λαμπρό,         Φεγγαράκι μου λαμπρό,
φέγγε μου να περπατώ,         το σπαθί μου τ’ αλαφρό,
να πηγαίνω στο σχολειό,       φέγγε μου σαν το κρατώ,
να μαθαίνω γράμματα,           σαν αητός να πεταχτώ,
γράμματα σπουδάγματα,        στην πατρίδα τη γλυκιά,
του Θεού τα πράγματα!          να χαρίσω λευτεριά!

Στη συνέχεια τα νήπια κλήθηκαν να αποτυπώσουν εικαστικά το Κρυφό Σχολειό, όπως το φανταζόταν ο καθένας κι ιδού οι δημιουργίες τους:























Πριν όμως γίνουν οι συζητήσεις κι οι εικαστικές δραστηριότητες, ξεκινήσαμε μιλώντας για τα ποιήματα που μαθαίνουν τα παιδιά αυτές τις ημέρες και για την έμπνευση των ποιητών. Πιο συγκεκριμένα αναφερθήκαμε στο Διονύσιο Σολωμό που εμπνεύστηκε τον Ύμνο στη Ελευθερία καθώς παρακολουθούσε από μακριά τις μάχες που μαίνονταν στη Ρούμελη κι εξηγήσαμε ότι συχνά οι ποιητές εμπνέονται από κάποιες λέξεις ή και εικόνες. Τότε παρουσιάστηκαν στα νήπια διάφορες εικόνες* και τους δόθηκε η οδηγία να προσπαθήσουν να τις συνδέσουν μήπως φτιάξουμε κι εμείς ένα δικό μας ποίημα...

Ένα παιδάκι, η Ελευθερία πήγαινε σχολειό
Με τους συμμαθητές του στην πλατεία 
Παρατηρούν το άγαλμα για την Ελευθερία
κι η δασκάλα γράφει για κείνον τον καιρό...
Στην πατρίδα μας όταν έρχεται εχθρός, 
η μέρα φεύγει και νυχτώνει...
βγαίνει το φεγγάρι και φωτίζει τη νύχτα 
για να πολεμήσουμε!
Σαν άγριος αετός που του κόψαν τα φτερά,
ο Έλληνας αρπάζει το σπαθί και πολεμά
τους Τούρκους να διώξει μακριά
Ελευθερία να έχουμε ξανά.

*Οι εικόνες που χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία αυτή προέρχονται από τις λέξεις του ποήματος "Φεγγαράκι μου λαμπρό", που παρουσιάστηκαν στα παιδιά ως εικόνες με τυχαία σειρά. 






Ευχαριστώ την εξαιρετική συνάδελφο στο Πυθαγόρειο Νηπιαγωγείο Σάμου, Μαρία Χατζηπαναγιώτου, στο ιστολόγιο της  οποίας βρήκα αυτήν την ενδιαφέρουσα ιδέα για δημιουργία ποιητικών κειμένων με αφετηρία λέξεις γνωστών ποιημάτων. Η δική μου παρέμβαση στο ποίημα που φτιάξανε τα παιδιά περιορίζεται στην προσθήκη συνδετικών στοιχείων, την απαλοιφή επαναλαμβανόμενων φράσεων και την ανακατάταξη των ιδεών ώστε να υπάρχει λογική αλληλουχία.

Τετάρτη 16 Μαρτίου 2016

Μια πολύ πεινασμένη κάμπια...

Το αγαπημένο βιβλίο του Eric Carl "Μία κάμπια πολύ πεινασμένη" ήταν το παραμύθι που μας συντρόφευσε στην ενασχόληση με τα φρούτα: 


Καθώς η κάμπια της ιστορίας ξυπνά πεινασμένη, την παρακολουθούμε κάθε μέρα να τρώει φρούτα και μάλιστα ολοένα αυξανόμενο αριθμό... Πρώτη μας αποστολή ήταν λοιπόν ν' απεικονίσουμε ποια μέρα του παραμυθιού μας άρεσε περισσότερο, ζωγραφίζοντας το είδος και τον αριθμό των φρούτων που κατανάλωσε η κάμπια.























Στη συνέχεια παίξαμε ένα παιγνίδι λογικομαθηματικό όπου τα νήπια καλούνταν να συμπληρώσουν ένα πίνακα διπλής εισόδου με φρούτα σε διαρκώς αυξανόμενο μέγεθος.


Έπειτα καταγράψαμε με κάρτες [σε πίνακα] τον αριθμό των φρούτων που έτρωγε η κάμπια καθώς μεγάλωνε καθώς και το μέγεθός της όπως μεταβαλλόταν κάθε φορά, ουσιαστικά συνδέοντας το κάθε αριθμητικό σύμβολο με την πληθυκότητά του.


Μετά κάθε παιδί διάλεξε τυχαία μία κάρτα αριθμού και συμπλήρωσε φύλλο εργασίας με την κάμπια και τον αριθμό που του έτυχε.
























Τις επόμενες μέρες ασχοληθήκαμε με κάθε αριθμό ξεχωριστά, παίξαμε παιγνίδια με κάρτες και ζάρια και συμπληρώσαμε σχετικά φύλλα εργασίας.






Επ' ευκαιρία της ενασχόλησής μας με τα φρούτα συζητήσαμε μεταξύ άλλων για τις βιταμίνες που προσφέρουν στον οργανισμό & για το πόσο απαραίτητα είναι βέβαια στη διατροφή μας. Μιλήσαμε για τα φρούτα που μας αρέσουν περισσότερο και οργανώσαμε μίνι εκλογές για το αγαπημένο φρούτο της ομάδας μας. Όλοι οι προτεινόμενοι υποψήφιοι γράφτηκαν στον πίνακα κι από κει τα νήπια αντέγραψαν την επιλογή τους σε ατομικές καρτέλες και ψήφισαν το αγαπημένο τους. Ιδού οι ψήφοι όπως βγήκαν από την κάλπη: